Zitronela olio esentziala

Latinezko izena: Cymbopogon Nardus
Erabilitako landare-atala: belar lehorra
Jatorria: Java
Erauzketaren metodoa: lurrun-destilazioa

Citronela olioa Cymbopogon landare-espezieen hosto eta zurtoinetatik lurrun-destilazio bidez lortzen da, batez ere Cymbopogon nardus-etik. Citronela olio esentziala landare-jatorriko intsektu-uxagarri gisa da ezaguna, modu ez-toxikoan jarduten duen biopestizida bat da, eta AEBetan erabilera horretarako erregistratu zen 1948tik. Olio hau ekoizten duten herrialde nagusiak Indonesia eta Txina dira, eta elkarrekin munduko citronela olio esentzialaren % 40 inguru ekoizten dute.

Azalerako intsektu-uxagarri gisa baliagarria izateaz gain, olio hau ona da gehiegizko izerdirako, azal eta ile koipetsuetarako, eta desodorante gisa funtzionatzen du. Erreumak eta artritisak eragindako mina arintzen duela esaten da, eta gripea, katarroak eta infekzio txikiei aurre egiten die. Olioa ona da digestio-sistemarako, kolitisa eta hesteetako infekzioak sendatzeko eta hesteetako parasitoak ezabatzeko. Hilerokoaren kranpeak eta mina arintzen ditu, eta bihotz-taupadak azkartzen ditu. Lurrungailu batean erabilita, nekea, buruko minak eta neuralgia baretzen dituela jakina da, eta umore ona eta baikortasuna sortzen ditu. Saihestu haurdunaldian eta 3 urtetik beherako haurrengan erabiltzea. Ez kontsumitu barne-erabilerarako.

Indiako, Egiptoko eta beste leku batzuetako antzinako kulturek, Cymbopogon belar-espezieak hazten ziren tokietan, intsektuak, batez ere eltxoak, uxatzeko erabiltzen zituzten. Garai haietan, jendea ibaien eta ur-bazterren inguruan kokatzen zen. Horrek alde on asko bazituen ere, intsektu eta eltxo ugari zekartzan, gaixotasunak eragin eta jendea hiltzen zutenak. Beraz, belar hau uxagarri gisa erabiltzea bizitza eta heriotzaren arteko kontua zen garai hartan.